Google Translate

Bộ sưu tập Hoa Lan

Tài nguyên dạy học

Sắp xếp dữ liệu

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    0 khách và 0 thành viên

    Dự Báo Thời Tiết

    Chào mừng quý vị đến với Tiếng Anh Và Bài Hát Thiếu Nhi.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > Đọc Truyện - Thơ > Vườn thơ >

    Thơ Chế Lan Viên

     

     

    chelanvien

     

    Chế Lan Viên tên thật là Phan Ngọc Hoan, sinh năm 1920 tại Cam An, Cam L, Quảng Trị.

    Ông lớn lên và đi học ở Quy Nhơn, đỗ bằng Thành chung thì thôi học, đi dạy tư kiếm sống. Có thể xem đây là quê hương thứ hai của Chế Lan Viên, nơi đã để lại những dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn của nhà thơ.

    Ông bắt đầu làm thơ từ năm 12, 13 tuổi. Năm 17 tuổi, với bút danh Chế Lan Viên, ông xuất bản tập thơ đầu tay nhan đề Điêu tàn, có lời tựa đồng thời là lời tuyên ngôn nghệ thuật của "Trường Thơ Loạn". Từ đây, cái tên Chế Lan Viên trở nên nổi tiếng trên thi đàn Việt Nam. Ông cùng với Hàn Mặc Tử, Yến Lan, Quách Tấn được người đương thời gọi là "Bàn thành tứ hữu" của Bình Định.

     

    Quách Tấn, Nguyễn Đình, Chế Lan Viên

     

    Năm 1939 ông ra học tại Hà Nội, sau vào Sài Gòn làm báo rồi ra Thanh Hóa dạy học. Năm 1942 ông cho ra đời tập văn Vàng Sao, tập thơ triết luận về đời với mầu sắc siêu hình, huyền bí.

    Cách mạng tháng Tám thành công, ông tham gia phong trào Việt Minh tại Quy Nhơn, sau ra Huế tham gia Đoàn xây dựng cùng với Hoài Thanh, Lưu Trọng Lư, Đào Duy Anh, viết bài và làm biên tập cho các báo Quyết thắng, Cứu quốc, Kháng chiến. Phong cách thơ của ông giai đoạn này cũng chuyển dần về trường phái hiện thực. Tháng 7 năm 1949, trong chiến dịch Tà Cơn-đường 9 (Quảng Trị), Chế Lan Viên gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương[1].

    Năm 1954, Chế Lan Viên tập kết ra Bắc làm biên tập viên báo "Văn học". Từ năm 1956 đến năm 1958, ông công tác ở Phòng Văn nghệ, Ban tuyên huấn Trung ương và đến cuối năm 1958 trở lại làm biên tập tuần báo "Văn học" (sau là báo Văn nghệ). Từ năm 1963 ông là Ủy viên Thường vụ Hội Nhà văn Việt Nam, Ủy viên Ban thư kí Hội Nhà văn Việt Nam. Ông cũng là đại biểu Quốc hội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa các khóa IV, V, VI; Ủy viên Ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội.

    Sau 1975, ông vào sống tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ông mất ngày 19 tháng 6 năm 1989 (tức ngày 16 tháng 5 năm Kỷ Tỵ) tại Bệnh viện Thống Nhất, thành phố Hồ Chí Minh, thọ 69 tuổi.

    Ông được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật.

    Chế Lan Viên là bố của nhà văn Phan Thị Vàng Anh.


     
     
    Trừ Đi
    (Chế Lan Viên)

     
    Sau này anh đọc thơ tôi nên nhớ
    Có phải tôi viết đâu ? Một nửa
    Cái cần viết vào thơ, tôi đã giết đi rồi!
    Giết một tiếng đau, giết một tiếng cười,
    Giết một kỷ niệm, giết một ước mơ,
    Tôi giết cái cánh sắp bay...trước khi tôi viết
    Tôi giết bão táp ngoài khơi cho được yên ổn trên bờ
    Và giết luôn mặt trời trên biển,
    Giết mưa và giết cả cỏ mọc trong mưa luôn thể
    Cho nên câu thơ tôi gày còm như thế
    Tôi viết bằng xương thôi, không có thịt của mình.
    Và thơ này rơi đến tay anh
    Anh bảo đấy là tôi ?
    Không phải!
    Nhưng cũng chính là tôi - người có lỗi!
    Ðã giết đi bao nhiêu cái
    Có khi không có tội như mình!

    Thơ bình phương - đời lập phương
    (Chế Lan Viên)

    Chiều rồi!
    Gọi chim anh về thôi
    Chớ để chim anh rong ruổi
    Phát triển đường bay mình mê mải
    Vượt quá chân trời, vượt quá chân mây
    Hãy thu đội hình thi tứ lại!
    Lùa nghìn câu tản mát của anh vào trang giấy!
    Bài thơ một đời của anh đâu? Khất mãi!
    Viết nhanh lên! Nắng hết, chiều rồi!

    Quả trứng tròn màu ngọc
    Quả trứng tròn đẹp như điêu khắc
    Quả trứng tròn lặng thinh
    Quả trứng tròn thanh minh
    Cho những ngày xù lông bới rác
    Của mẹ gà than tro nhếch nhác
    Cho những ỏm tỏi om tai cục ta cục tác
    Làm mệt óc bà con cô bác
    Quả trứng tròn thanh minh
    Qua màu hồng lặng thinh.

    Anh ấy điếc không thể nghe các tiếng rên thầm của máu
    Và điếc ư? Thì ta sẽ câm các điều cao cả của đời.
    Anh đâu có phép lạ làm cho các câu thơ anh đã nở ra rồi cứ còn nguyên sắc đỏ
    Với để làm gì cái trò bất tử phù du - phù du bất tử?
    Anh chỉ mong câu thơ anh sống khỏi một đêm, có ích quá một ngày
    Đúng cái đêm bà mẹ chết con cần một câu thơ cho đỡ khổ
    Đúng cái ngày người chiến sĩ trên chiến hào ôm xác bạn ngả vào tay.
    Tạo ra một giống thơ như một giống lợn nạc nhiều
    Có đùi to, mông to, mười sáu cặp sườn, lắm vú...
    Hôn phối nhiều loại thơ để đẻ ra loại thơ ưu tú
    Những F1 mượt lông, nhiều sữa
    Có nên chăng
    Ta nói mãi nói hoài cái hồn nhiên, cái truyền thống, cái nghìn năm
    Đến nỗi bó tay chả làm gì được nữa!
    Này, con lợn trên tranh Tết có mõm tím, da hồng, sắc màu dã thú
    Ai bảo không phản ánh con lợn nhà ta mổ thịt ăn?

    Thi sĩ, một chữ đồng âm và dị nghĩa
    Có nhà thơ bùn lấp mất dòng
    Người khác mở đường ra bể
    Kẻ bốn bề bát ngát ngã ba sông
    Thà dị âm, đồng nghĩa có hơn không?
    Cây ăn quả, trời đầy sao là nhà thơ đấy nhé!
    Thơ đỏ chói khi áo bào Nguyễn Huệ
    Đạp lên xác thù vào ăn Tết giữa Thăng Long.

    Anh ở trong nhà, trong sân quanh quẩn
    Vào, ra cùng vịt, gà, ngang, ngỗng...
    Không thấy con đại bàng đồng chí Đặng Tính bắn nửa giờ trước lúc hy sinh
    Không thấy đàn chim én Long Châu xôn xao trên tháp đèn của đảo lượn quanh,
    Không thấy chim anh vũ rừng Lào đổi từ triền mưa sang triền nắng...
    Thế mà anh đòi viết về loài có cánh!
    Lệt bệt trong sân, quanh quẩn trước nhà,
    Cánh của ngỗng, ngang, cánh của vịt, gà...!
    Viết về loài có cánh ư? Là kèm với một đường bay vô tận,
    Là cộng với một bầu trời tít tắp sắc xanh xa.
    Gọi là độc thoại chả can gì. Ta gọi bằng đối thoại
    Đối với một trận đánh, một màu hoa, đối cùng nhân loại
    Trước trang giấy - dòng sông nước xiết kia, độc một mình anh đứng lại bên bờ,
    Một ngọn đèn khuya với một tiếng gà
    Chịu trách nhiệm về anh, độc có mình anh đấy!
    Bờ bên kia, bờ bên kia... Trang giấy...
    Có thể anh qua hay chẳng thể nào qua!
    Cha lẽ lại phải làm lại cuộc đời từ lúc ấy
    Để có thể đối thoại cùng trận đánh, màu hoa, đối cùng nhân loại
    Mà không phải độc chỉ có mình anh, đèn khuya và một tiếng gà.
    Đánh giá anh đâu phải mắt xếch của nhà phê bình hay mắt xanh người đẹp
    Đánh giá anh giọit máu im lìm ngủ giữa Trường Sơn
    Im lìm thế mà lắng nghe mọi điều anh viết
    Xem khi máu đã đổ rồi, thơ có cao hơn?
    Dù con ong lấy khách - thể - hóa làm bản - ngã - mật của mình
    Hay con tằm đem bản thể mình kéo tơ cho đời mặc
    Dù ong phải bay ngàn cánh bay mới nên giọt mật
    Hay tằm giam mình tại chỗ nhả ra tơ
    Trong sáng tạo, chúng ở đầu hai cực
    Nào con nào đã được nhởn nhơ
    Thế mà anh muốn đưa tay hái trời không nhọc sức
    ngỡ bước chân lên thì thi tứ sẵn chờ.

    Ta nhớ Tố Như đọc chậm lại Kiều
    Đọc chậm từng vầng trăng, từng nỗi buồn ly biệt
    Ta yêu Nguyễn có lúc như gió lùa nhanh ào ạt qua đèo
    Không hương rừng nào ngăn lại kịp
    Nhưng có lúc yêu như đêm mưa rét
    Nghe nước nhỏ từng giọt con giọt một trước hiên nhà
    Nhà thơ lớn ư? Là để cho nhân loại yêu mình bằng mọi cách
    Khi thì nâng niu. Khi thì hạch sách
    Khi giày vò mỗi chữ
    Khi trân trọng ngắm từ xa
    Nhà thơ vẫn vẹn nguyên qua trăm lần thử lửa
    Yêu mà!

    Người trước vứt vỏ dưa và anh đạp vỏ dừa
    Vô vàn thi nhân trước anh đã viết về mưa
    Mắt anh chả còn hồn nhiên đâu sau nhiều từ ngữ
    Khéo cơn mưa anh viết bây giờ là cơn mưa của họ
    ...Hoàng mai thời tiết gia gia vũ...(1)
    ...Il pleure dans mon coeur...(2)
    Chiếc võng thơ anh chửa lên nằm, nó đã đung đưa
    Này, thời đại anh có cái gì khác chứ?
    Hình như anh có cả cơn mưa lửa
    Hãy mang con mắt thời đại anh để nhìn trời mưa cũ
    Nếu không, dù anh có tuôn xuống trăm câu, nghìn chữ Cũng thừa.

    Anh chưa bao giờ sinh ra trong xứ tuyết
    Dân tộc anh, cha mẹ anh, vua Hùng anh cũng thế
    Sắc trắng của tuyết chưa soi căn phòng anh đẻ
    Anh chưa hề thấy dấu chân con gấu trắng kia đi lẻ một mình
    In trong tuyết. Một mình xa trong tuyết
    Chưa thấy xe hươu, lá vàng ly biệt,
    Anh chưa ly biệt bằng xe hươu bao giờ, hươu có buồn không?
    Nửa đời thơ, anh mới chợt hiểu rằng
    Lâu nay có nửa phần nhân loại sống giữa màu tuyết trắng
    Cái phần nhân loại trong anh cay đắng
    Thấy mình xa nhân loại ở bên ngoài
    Anh sinh ra ở xứ của mặt trời
    Đỏ tựa trái cây, chín tựa môi người
    Anh đâu biết có nơi tuyết là chủ thể
    Thôi anh lấy mặt trời làm đề tài, làm của lễ,
    Nói cho hết mặt trời của anh đi là trả nợ tuyết đấy rồi.

    Anh xe dần, xe dần cho câu thơ săn lại
    Cho con chỉ bện xe xong, xa cách sợi ban đầu
    Sợi chỉ lòng anh nghèo có một màu
    Xe vào cái đa sắc của cuộc đời nên chói lọi
    Anh chửa vội dệt đâu, hãy cần cù xe sợi.
    Cho quấn chặt vào nhau trăm hình ảnh rạc rời
    Xe ý với hương, xe sắc với lời
    Xe vầng trăng góc bể anh với mày em ở cuối chân trời
    Ngỡ ai muốn gỡ mày ấy với trăng kia, không gỡ nổi.
    Luôn luôn đâu đó có một người nhìn anh khinh bỉ
    Chính anh viết cho con người cao đạo ấy nhìn anh biếm rẻ
    Lại cũng viết cho một người nào đấy âm thầm lặng lẽ
    Lặng nhìn anh.
    Có kẻ viết cho triệu người xem, kẻ chỉ viết cho mình
    Còn anh, anh viết cho một người ở trên đỉnh cao nhìn anh men miệng vực
    Chế giễu tài năng anh bất lực,
    Cũng viết cho người độc giả nghìn mắt nghìn tay như Phật
    Đỡ dìu anh.


     


    Nhắn tin cho tác giả
    Trần Hữu Dự @ 20:13 30/05/2009
    Số lượt xem: 4944
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar

     Đầu Rơi

    (Chế Lan Viên)

    Tội ác còn chuyển rung bao thớ thịt
    Tiếng gươm đưa thấu đến não cân ta,
    Có phải chăng còn trào bao suối huyết ?
    Có phải chăng còn dội tiếng đầu sa ?

    Loài người đến làm chi bên bãi chém
    Lấy máu đào tô thắm nét môi tươi ?
    Hay tìm điệu nhạc vang trong lưỡi kiếm
    Vụt ngang trên đỉnh sọ hãi hùng rơi ?

    Trường chinh chiến đang còn, vòng tranh đấu
    Vẫn tháng ngày dày xé xác muôn người
    Bày ra chi tấn trò đầy xương máu
    Trong pháp trường u uất khí tanh hôi ?

    Hãy trả lại đầu lâu cho thi thể
    Và hãy chôn trong cùng đáy mồ sâu
    Đừng có để những đêm mờ vắng vẻ
    Phải dội vang tiếng khóc quỷ không đầu!

    Avatar

     Đầu Mênh Mang

    (Chế Lan Viên)

    TuyệtTuyệtTuyệt

    Biết làm sao tìm ra thanh kiếm sắc
    Để cắt phăng làn cổ của ta đi ?
    Đã tràn trề, chứa chan bao tội ác
    Đỉnh sọ này lưu lại để làm chi ?

    Chực ngăn giùm đừng cho nguồn máu vọt
    Khí tanh hôi ghê tởm cả muôn người!
    Đừng nêu cao đầu lên cho những giọt
    Não bùn nhơ lầy lụa cả hoa tươi.

    Lắp cho ta lấy những thành sọ trắng
    Một khối đầu bát ngát tựa không gian
    Cho ta chứa lấy một trời im lặng
    Cho ta mang lấy muôn vạn linh hồn

    Cho ta đựng cả một bầu sao rụng
    Cả một nguồn trăng sáng cả muôn hương
    Cho sọ ta no nê bao ý mộng
    Cho hả hê, ngây ngất rượu Đau Thương!

     

    Avatar

     

    Tìm Đường

    (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Nửa thế kỷ tôi loay hoay
    Kề miệng vực
    Leo lên các đỉnh tinh thần
    Chất ngất
    Theo các con đường ngoắt ngoéo chữ chi
    Gẫy gập
    Mà đâu được gì ?
    Khi tôi cưỡi trên mây
    Thì máu người rên dưới đất
    Mẹ hỏi tôi
    - Con lên cao mà làm chi ?
    Mẹ ở dưới này cơ cực
    Về đi !
    Ôi ! con đường không ra đường
    của kẻ tìm thơ
    Cái thơ không ra thơ của kẻ tìm đường
    Đã gần hết thời gian của tôi ở trên
    trái đất
    Mà tôi chưa có thể trả lời cho mẹ
    Mẹ đâu biết cho rằng:
    Hoa tôi hái trên trời
    Cũng chính là nước mắt
    Dưới xa kia

    (trong tập nháp: Bào thai và mảnh vỡ)
    Avatar

    Tay Thứ Mấy

    (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Phật trăm tay, anh gửi mình vào cánh tay thứ mấy
    Nhiều tay chi thêm bối rối trước đời
    Dẫu trăm tay không thể níu mùi hương lại
    Và mùa xuân trôi tuột, ở Như Lai
    Avatar

    Ong Và Mật

    (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Nhà thơ như con ong biến trăm hoa thành một mật
    Một giọt mật thành, đòi vạn chuyến ong bay
    Nay rừng nhãn non Đoài, mai vườn cam xứ Bắc,
    Ngọt mật ở đồng bằng mà hút nhị tận miền Tây.
    Avatar

    Nghĩ Thêm Về Nguyễn

    (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Anh sinh vào thế kỉ nhiều tà huy mưa bụi
    Quơ tay ra không người đồng điệu nằm bên
    Nỗi đau anh trùng với nỗi đau nhân loại
    Mượn câu Kiều hóa thạch cuộc đời riêng

    Các triều đại bể dâu nhưng thi cảo trường tồn
    Anh lập công trên dòng ngôn ngữ ấy
    Bạch Đằng anh là cắm cọc vào thời gian nước chảy
    Cho nghìn năm sau vầng trăng tiếng Việt mãi còn
    Anh nuôi hồn thơ như cô Tấm nuôi trong giếng sâu u tối
    Cái bống con nôm na mách qué chả ai nhìn
    Nào hay đâu khi lòng độc giả tri âm vẫy gọi
    Thì câu Kiều như giọt máu đã trồi lên
    Phải ba triệu sóng gió của cuộc đời mới đúc nên châu ngọc
    Khốn nỗi, đã là ngọc ư thì lại dễ xa đời
    Cả một thế kỉ thơ anh bằng cửa chật
    Tiếng súng đại phá quân Thanh còn phải ở bên ngoài.

    Và anh vay làm chi núi sông phong cảnh quê người
    Đất nước thừa những con sông Tiền Đường định mệnh
    Và dù anh chia Nguyễn Du, Tố Như, Thanh Hiên máu thịt đời anh ra làm ba mảnh
    Thì giọt lệ trang Kiều gom lại một mà thôi

    Một thế kỉ dễ hiểu Nguyễn ư? Ta có cần một thế kỷ đâu mà
    Đau khổ vì những hoàng hôn ta chóng hiểu cái hôn hoàng của Nguyễn
    Ta yêu những hịch, những Bình Ngô gọi lòng ra hỏa tuyến
    Nhưng không quên ngọn lau trắng bên đường Kiều thổi lại tự xa xưa.
    Avatar

     Người Thợ Chạm

     (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Đâu vương triều? Đâu là Mạc, đâu là Lê?
    Còn lại đây người tắm trần trên thớ gỗ
    Nét dao chạm quên mất mặt rồng vua chúa
    Chỉ để lại hoa người và một lá sen che.
    Avatar

    Mình Và Ta

    (Chế Lan Viên)

    TuyệtTuyệtTuyệt

    Mình là ta đấy thôi ta vẫn gửi cho mình
    Sâu thẳm mình ư ? Lại là ta đấy
    Ta gửi tro mình nhen thành lửa cháy
    Gửi viên đá con mình lại dựng nên thành.
    Avatar

     Khoảng Cách

     (Chế Lan Viên)

    TuyệtTuyệtTuyệt

    Khi em xoay lưng lại với anh
    Hai đứa cách nhau một vòng quay Trái Đất
    Khi hai đứa mắt đã soi trong mắt
    Thì không gian còn khoảng cách nào đâu

    Avatar

     Kỷ Niệm Nguyễn Du

     (Chế Lan Viên)

     TuyệtTuyệtTuyệt

    Khi ta kỷ niệm Nguyễn Du
    Chả ích gì cho Nguyễn
    Chả qua để kẻ yêu thơ khỏi tủi trong lòng
    Ông đã hoá mây trắng ngang trời hoài niệm
    Hoá ra Kiều cao gấp mấy đời ông.
     
    Gửi ý kiến